RATUJEMY DOM Z DUSZĄ czyli o rozpoczęciu kapitalnego remontu „Jandrzejówki” w Łysogórkach
Po trzyletnich staraniach zaprzyjaźnionych architektów i zwycięskim boju z wymogami Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków rozpoczynamy latem 2025 roku kapitalny remont naszej „Jandrzejówki”, zabytkowej zagrody ryglowanej (nr rej. zab. 1205).
Na pierwszy ogień pójdzie wymiana uszkodzonych belek szkieletowej konstrukcji domu ze wzmocnieniem jej podstawy.
Potrzebujemy dostępu do dobrej jakości drewna. Mile widziani są darczyńcy , którzy wzamian za nabycie płyty-cegiełki Zespołu Piosenki Naiwnej złożyliby dobrowolny datek na remont „Jandrzejówki”: konto dostępne na stronie Fundacji Jandrzejówka: www.fundacja-dom-rodzinny.org.pl
Remont dachu budynku mieszkalnego – 2010 r.
Remont stodoły – 1993 r.
HISTORIA DOMU Z DUSZĄ w dużym skrócie
Od kiedy opuszczona, zabytkowa(poniemiecka), ryglowana zagroda w Starych Łysogórkach została ponownie zamieszkana zyskała swoje „drugie życie”. Stało się tak za sprawą szczecińskich wspólnot międzynarodowego ruchu „Wiara i Światło” , które w 1989 roku odpowiadając na zaproszenie księdza Jana Kazieczko, ówczesnego proboszcza parafii w Siekierkach odbyły w tym urokliwym miejscu swój pierwszy wakacyjny obóz… Rodziny z dziećmi z niepełnosprawnością intelektualną oraz ich przyjaciele zarówno ten dom jak i stodołę pokochali „od pierwszego wejrzenia”. Poczuli się tu bowiem „u siebie”. Znacząca przestrzeń z intymnymi zakątkami na wyłączność, możliwość żywienia się we własnym zakresie bez wygórowanych stawek, urokliwe spacery Doliną Odry, przyjaźni sąsiedzi dodawały temu miejscu dodatkowych walorów. Pozorne nierobienie nic poza wspólnym przebywaniem i dzieleniem czasu dnia w trakcie letnich obozów sprawiło, że wspólnoty się „cementowały”, a „Jandrzejówka” stała się przedmiotem troski o dobro wspólne. Wspólnym wysiłkiem, bez dotacji i grantów udało się w 2009roku położyć nową dachówkę, wyposażyć pokoje w wygodne materace „z odzysku”. Pogłębione relacje zaowocowały więzami przyjaźni z mieszkańcami Łysogórek i okolic. Dla wielu odwiedzających to miejsce – Łysogórki stały się synonimem Krainy Łagodności w której rolę gospodarzy pełnią znani okolicznym mieszkańcom, uczestnicy letnich obozów: mała Ewcia, Krzyś czy Rysiu.
Życie obozowe szczecińskich wspólnot „Wiara i Światło” Łysogórki 1989 – 2020 r.
PO CO TEN REMONT? – BO TEN DOM MA DUSZĘ
Fundacja Jandrzejówka od samego początku swego istnienia (1991 rok) sprawuje opiekę nad zabytkową zagrodą z szachulcowym domem mieszkalnym z poł. XIX w. w Starych Łysogórkach w Dolinie Odry, 100km na pd od Szczecina (gmina Mieszkowice, powiat Gryfino, woj.zachodniopomorskie). Zagroda stanowi własność notarialną Fundacji. Od 1989 roku służyła latem(i nie tylko) rodzinom z osobami z niepełnosprawnością intelektualną skupionymi w szczecińskich wspólnotach międzynarodowego ruchu „Wiara i Światło” jako przystań na wakacyjne obozy czy weekendowe pobyty o charakterze wytchnieniowym. W 2021 roku dom został zamknięty z uwagi na niebezpieczeństwo pękania szczytowej ściany. Cztery lata zajęło nam sprostanie wymogom jakie postawiono remontom zabytkowych domów. Dom nasz nie posiada stałej instalacji grzewczej poza kominkiem i dwoma piecykami opalanymi drewnem. W latach 90tych wyremontowaliśmy skromnymi środkami stodołę z zamiarem przeznaczenia jej na dzienną świetlicę. W 2011 roku wymieniliśmy na nowe pokrycie dachowe domu – ceramiczna dachówka zastąpiła dawną cementową, mocno zużytą. Budynek mieszkalny piętrowy ze strychem zajmuje pow.ok.200 m kw. Przewidujemy po remoncie oddać do dyspozycji rodzin dwa pokoje z samodzielnymi łazienkami oraz 5 pokoi ze wspólną używalnością łazienki dla około 20 osób łącznie. Chcemy pogodzić dwa wyzwania: ratowanie zabytkowej, unikalnej substancji i przystosowanie domu do wspólnotowego użytkowania z uwzględnieniem potrzeb rodzin z dziećmi z niepełnosprawnością intelektualną.
Nowy rozdział w historii Jandrzejówki pochłonie znacznie większe nakłady niż nasze aktualne możliwości. Na starcie spieniężyliśmy podarowane Fundacji przez panią Krystynę Ludwig mieszkanie by pokryć koszty projektowe i koszty pierwszego, koniecznego etapu: remontu szachulcowej konstrukcji domu wraz ze wzmocnieniem fundamentowej opaski. Już sfinansowaliśmy inwentaryzację domu wraz z nowym projektem jego architektonicznej modernizacji zatwierdzonym przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Chcemy niezwłocznie wystartować by nie poddać się zniechęceniu wielu naszych znajomych, którzy powtarzają: to was przerośnie, to już dużo taniej byłoby wyburzyć i postawić nowy dom! Dla nas ten dom ma jednak duszę i nie zamierzamy się poddać! Wierzymy , że na naszej drodze staną ludzie dobrej woli…
Latem 2025 ruszamy z remontem kapitalnym szachulcowego budynku mieszkalnego „Jandrzejówka”. Poszukujemy partnerów, którym bliska jest idea wypełniania nową treścią starych miejsc i którzy zechcieliby partycypować w remoncie naszego zabytkowego domu.
Arek Więcko, email: arekwiecko@op.pl, fundator Fundacji Jandrzejówka /Stiftung für Familien in Łysogórkach , Sitz in Szczecin/Polen /, 100km nord von Szczecin , www.fundacja-dom-rodzinny.org.pl